Lợi ích của nhượng quyền thương mại là gì?

Nhượng quyền thương mại (Franchising) hiện nay đã trở thành một trong những phương thức kinh doanh mở rộng và chiếm lĩnh thị trường hiệu quả nhất tại Việt Nam. Về mặt bản chất pháp lý, đây không đơn thuần là hoạt động mua bán hàng hóa hay cho thuê thương hiệu thông thường, mà là một giao dịch thương mại phức tạp nhằm chuyển giao quyền thương mại gắn liền với hệ thống quản trị, bí mật kinh doanh ổn định từ thương nhân này sang thương nhân khác. Vậy Lợi ích của nhượng quyền thương mại là gì? Xim mời bạn đọc tìm hiểu thông tin trong bài viết dưới đây.

1. Lợi ích đối với Bên nhận nhượng quyền

Đối với các cá nhân, tổ chức khởi nghiệp hoặc doanh nghiệp muốn thâm nhập vào một thị trường mới, việc trở thành bên nhận quyền mang lại một hàng rào bảo vệ vững chắc, giảm thiểu tối đa rủi ro thất bại trên thương trường nhờ vào các quyền năng pháp lý sau:

Xem thêm: Doanh nghiệp thương mại ở Việt Nam

1.1. Thừa hưởng quyền sử dụng Nhãn hiệu và Tài sản trí tuệ đã có uy tín

Theo quy định tại Điều 284 Luật Thương mại, bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền được tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo hệ thống và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, biểu tượng kinh doanh của bên nhượng quyền.

Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, thương nhân nhượng quyền có các quyền sau đây:

1. Nhận tiền nhượng quyền;

2. Tổ chức quảng cáo cho hệ thống nhượng quyền thương mại và mạng lưới nhượng quyền thương mại;

3. Kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất hoạt động của bên nhận quyền nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống nhượng quyền thương mại và sự ổn định về chất lượng hàng hóa, dịch vụ.

Như vậy, thay vì phải mất từ 5 đến 10 năm cùng hàng tỷ đồng chi phí marketing để xây dựng độ nhận diện thương hiệu từ con số 0, bên nhận nhượng quyền ngay lập tức sở hữu một tệp khách hàng trung thành có sẵn của thương hiệu gốc. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh áp đảo so với các đối thủ tự lập cùng phân khúc.

1.2. Tiếp nhận chuyển giao Bí mật kinh doanh và Hệ thống quản trị chuẩn hóa

Căn cứ theo quy định về nghĩa vụ của bên nhượng quyền tại Điều 287 Luật Thương mại, bên nhượng quyền có trách nhiệm cung cấp hướng dẫn hệ thống nhượng quyền, đào tạo ban đầu và trợ giúp kỹ thuật thường xuyên.

Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, thương nhân nhượng quyền có các nghĩa vụ sau đây:

1. Cung cấp tài liệu hướng dẫn về hệ thống nhượng quyền thương mại cho bên nhận quyền;

2. Đào tạo ban đầu và cung cấp trợ giúp kỹ thuật thường xuyên cho thương nhân nhận quyền để điều hành hoạt động theo đúng hệ thống nhượng quyền thương mại;

3. Thiết kế và sắp xếp địa điểm bán hàng, cung ứng dịch vụ bằng chi phí của thương nhân nhận quyền;

4. Bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ đối với đối tượng được ghi trong hợp đồng nhượng quyền;

5. Đối xử bình đẳng với các thương nhân nhận quyền trong hệ thống nhượng quyền thương mại.

Theo đó, bên nhận nhượng quyền được chuyển giao toàn bộ cuốn “Cẩm nang vận hành”  – nơi chứa đựng các bí mật kinh doanh, công thức chế biến, quy trình kiểm soát chất lượng, quản trị nhân sự đã được thử nghiệm và tối ưu hóa thành công trên thực tế. Sự hỗ trợ liên tục về mặt kỹ thuật này giúp một nhà đầu tư chưa từng có kinh nghiệm trong ngành vẫn có thể vận hành cơ sở kinh doanh một cách trơn tru, chuyên nghiệp.

1.3. Tối ưu hóa chi phí đầu tư nhờ mạng lưới chuỗi liên kết

Khi tham gia vào hệ thống nhượng quyền lớn, bên nhận quyền sẽ được hưởng lợi từ chính sách mua sắm tập trung của toàn hệ thống. Sức mua số lượng lớn từ bên nhượng quyền giúp hạ thấp chi phí nguyên vật liệu đầu vào, máy móc, trang thiết bị so với việc một cửa hàng đơn lẻ tự thu mua trên thị trường, từ đó trực tiếp nâng cao tỷ suất lợi nhuận trên từng sản phẩm.

2. Lợi ích đối với Bên nhượng quyền 

Đối với các doanh nghiệp đã định hình được mô hình kinh doanh thành công và muốn bứt phá quy mô, nhượng quyền thương mại là đòn bẩy tối ưu để hiện thực hóa mục tiêu “phủ sóng” thương hiệu mà không gặp phải áp lực gánh nặng về tài chính.

2.1. Giãn nở quy mô thị trường thần tốc với chi phí vốn bằng không

Để mở rộng thêm một chi nhánh tự doanh trực thuộc, doanh nghiệp phải tự mình gánh chịu 100% chi phí thuê mặt bằng, thiết kế, mua sắm trang thiết bị và rủi ro thua lỗ. Tuy nhiên, nếu thông qua cơ chế nhượng quyền, toàn bộ chi phí đầu tư thiết lập cơ sở mới sẽ do bên nhận quyền chi trả. Doanh nghiệp (bên nhượng quyền) có thể đồng thời mở hàng chục, hàng trăm chi nhánh tại nhiều tỉnh thành khác nhau trong một thời gian ngắn mà không cần phải gia tăng vốn điều lệ hoặc vay vốn ngân hàng.

Theo quy định tại Điều 289 Luật Thương mại về nghĩa vụ của thương nhân nhận quyền như sau:

Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, thương nhân nhận quyền có các nghĩa vụ sau đây:

1. Trả tiền nhượng quyền và các khoản thanh toán khác theo hợp đồng nhượng quyền thương mại;

2. Đầu tư đủ cơ sở vật chất, nguồn tài chính và nhân lực để tiếp nhận các quyền và bí quyết kinh doanh mà bên nhượng quyền chuyển giao;

3. Chấp nhận sự kiểm soát, giám sát và hướng dẫn của bên nhượng quyền; tuân thủ các yêu cầu về thiết kế, sắp xếp địa điểm bán hàng, cung ứng dịch vụ của thương nhân nhượng quyền;

4. Giữ bí mật về bí quyết kinh doanh đã được nhượng quyền, kể cả sau khi hợp đồng nhượng quyền thương mại kết thúc hoặc chấm dứt;

5. Ngừng sử dụng nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh và các quyền sở hữu trí tuệ khác (nếu có) hoặc hệ thống của bên nhượng quyền khi kết thúc hoặc chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại;

6. Điều hành hoạt động phù hợp với hệ thống nhượng quyền thương mại;

7. Không được nhượng quyền lại trong trường hợp không có sự chấp thuận của bên nhượng quyền.

2.2. Tạo nguồn doanh thu thụ động, bền vững từ Phí nhượng quyền

Bản hợp đồng nhượng quyền thương mại mở ra cho doanh nghiệp các nguồn thu nhập ổn định và có tính chu kỳ cao bao gồm:

• Phí nhượng quyền ban đầu: Khoản phí cố định nhận ngay sau khi ký hợp đồng để chuyển giao quyền thương mại.
• Phí bản quyền định kỳ: Thường được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng doanh thu hàng tháng hoặc hàng quý của bên nhận quyền để duy trì quyền sử dụng thương hiệu và nhận hỗ trợ kỹ thuật.
• Lợi nhuận từ việc cung ứng nguyên vật liệu độc quyền: Độc quyền phân phối nguyên vật liệu cốt lõi cấu thành nên sản phẩm để đảm bảo tính đồng nhất của hệ thống.

2.3. Giảm thiểu bộ máy quản lý nội bộ và tối ưu hóa nhân sự

Khi mở rộng theo mô hình chuỗi chi nhánh trực thuộc, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực khổng lồ về quản trị nhân sự, pháp lý lao động địa phương và thất thoát dòng tiền. Trong khi đó, với mô hình nhượng quyền, mỗi cửa hàng nhượng quyền là một pháp nhân độc lập. Người đứng đầu cơ sở nhận nhượng quyền chính là chủ sở hữu, họ sẽ tự chịu trách nhiệm tuyển dụng, quản lý nhân sự và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động kinh doanh tại địa phương đó một cách sát sao nhất vì lợi ích trực tiếp của chính họ.

3. Những điều kiện pháp lý bắt buộc để hiện thực hóa lợi ích nhượng quyền

Mặc dù mô hình nhượng quyền mang lại những biên độ lợi ích rất lớn, nhưng để các lợi ích này thực sự được pháp luật bảo hộ và phòng ngừa rủi ro tranh chấp, các bên bắt buộc phải tuân thủ các quy định sau:

• Điều kiện thời gian vận hành hệ thống: Theo Điều 5 Nghị định 35/2006/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 8 Nghị định 08/2018/NĐ-CP, thương nhân được phép cấp quyền thương mại khi hệ thống kinh doanh dự định dùng để nhượng quyền đã được hoạt động ít nhất 01 năm. Quy định này nhằm bảo vệ bên nhận quyền khỏi các mô hình kinh doanh mới thành lập, chưa được kiểm chứng tính hiệu quả trên thực tế.
• Nghĩa vụ cung cấp thông tin (Bản giới thiệu nhượng quyền): Bên nhượng quyền có nghĩa vụ cung cấp Bản giới thiệu về nhượng quyền thương mại cho bên dự kiến nhận quyền ít nhất là 15 ngày trước khi ký kết hợp đồng (Điều 8 Nghị định 35/2006/NĐ-CP). Mọi hành vi cố tình cung cấp thông tin sai sự thật về doanh số, lợi nhuận dự kiến đều có thể dẫn đến hậu quả hợp đồng bị tuyên vô hiệu và bên nhượng quyền phải bồi thường thiệt hại.
• Hình thức hợp đồng và Bảo hộ nhãn hiệu: Hợp đồng nhượng quyền thương mại phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương (Điều 285 Luật Thương mại). Đồng thời, các đối tượng của quyền sở hữu công nghiệp như nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp phải được đăng ký bảo hộ thành công tại Cục Sở hữu trí tuệ để tránh rủi ro hệ thống bị sụp đổ khi bị bên thứ ba khiếu nại xâm phạm bản quyền.

4. Dịch vụ tư vấn và soạn thảo hợp đồng Nhượng quyền Thương mại

Hoạt động nhượng quyền thương mại là một chuỗi quan hệ dài hạn, thường kéo dài từ 3 đến 5 năm hoặc lâu hơn. Các mẫu hợp đồng nhượng quyền trôi nổi trên internet hoàn toàn không thể bao quát được hết các kịch bản rủi ro trong thực tế như: bên nhận quyền tự ý tuồn công thức ra ngoài mở thương hiệu riêng, tự ý nhập nguồn nguyên liệu bẩn làm ảnh hưởng uy tín toàn hệ thống hoặc bên nhượng quyền không thực hiện đúng cam kết đào tạo và quảng cáo tổng thể. Việc thiết lập một bản hợp đồng lỏng lẻo sẽ biến những lợi ích kinh tế tiềm năng trở thành những vụ kiện tụng kéo dài tại Trung tâm Trọng tài hoặc Tòa án.

Nếu quý doanh nghiệp đang có nhu cầu đóng gói chuỗi hệ thống để tiến hành nhượng quyền chuyên nghiệp hoặc quý nhà đầu tư đang cần thẩm định pháp lý một thương hiệu dự định mua quyền, hãy sử dụng dịch vụ tại văn phòng luật sư của chúng tôi.

Văn phòng Luật sư Đăng ký Kinh doanh Nhanh với đội ngũ Luật sư dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực Thương mại và Sở hữu trí tuệ sẽ hỗ trợ trọn gói:

• Thực hiện các thủ tục đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp; soạn thảo Bản giới thiệu nhượng quyền thương mại và thiết lập bộ quy chuẩn vận hành đúng luật.
• Soạn thảo Hợp đồng nhượng quyền chuyên sâu chặt chẽ, tối ưu hóa các điều khoản, điều khoản bảo mật thông tin, chống cạnh tranh không lành mạnh, phân định rõ phạm vi độc quyền khu vực địa lý để bảo vệ tuyệt đối lợi ích lâu dài cho khách hàng.
• Đồng hành cùng Khách hàng trong quá trình thương thảo với đối tác, đại diện giải quyết các xung đột phát sinh trong quá trình vận hành chuỗi, đảm bảo tính bền vững và an toàn cho toàn bộ hệ thống kinh doanh.