Vai trò của việc tra cứu đăng ký hộ kinh doanh

Pháp lý kinh doanh | Nga Đặng | 06/02/2026

Mục lục

1. Vai trò của việc tra cứu đăng ký hộ kinh doanh

Việc tra cứu đăng ký hộ kinh doanh đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối với cá nhân/tổ chức đang có ý định kinh doanh mà còn với khách hàng, đối tác và người tiêu dùng. Trên thực tế, nhiều rủi ro pháp lý phát sinh chỉ vì chủ thể tham gia giao dịch không kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của hộ kinh doanh trước khi hợp tác hoặc ký kết hợp đồng.

Trước hết, tra cứu đăng ký hộ kinh doanh giúp xác định rõ tư cách pháp lý của chủ thể đang hoạt động. Thông qua thông tin đăng ký, người tra cứu có thể biết được hộ kinh doanh đó có tồn tại hợp pháp hay không, ngành nghề kinh doanh đã đăng ký là gì, địa điểm kinh doanh có đúng quy định hay không. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của hộ kinh doanh trước khi phát sinh quan hệ mua bán, hợp tác hoặc đầu tư.

Bên cạnh đó, việc tra cứu còn giúp hạn chế rủi ro trong giao dịch dân sự và thương mại. Đối với đối tác hoặc khách hàng, việc kiểm tra thông tin đăng ký giúp tránh trường hợp giao dịch với hộ kinh doanh “chui”, hộ đã ngừng hoạt động nhưng vẫn tiếp tục giao dịch hoặc kinh doanh ngành nghề không được phép. Điều này đặc biệt cần thiết khi ký kết hợp đồng có giá trị lớn hoặc hợp tác dài hạn.

Từ góc độ của người đang hoặc sắp đăng ký hộ kinh doanh, việc tra cứu thông tin đăng ký còn giúp chủ động kiểm soát tình trạng hồ sơ pháp lý của chính mình. Qua đó, chủ hộ có thể kịp thời phát hiện sai sót về thông tin đăng ký, ngành nghề, địa chỉ kinh doanh để thực hiện điều chỉnh, bổ sung và tránh rủi ro hồ sơ không hợp lệ bị trả về làm mất thời gian nộp lại.

Cách tra cứu đăng ký kinh doanh qua mã số thuế nhanh chóng

2. Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh

Theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định người có quyền thành lập hộ kinh doanh có thể là một cá nhân hoặc các thành viên trong gia đình và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ.

Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

* Lưu ý: Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Thời hạn thay đổi Giấy phép đăng ký kinh doanh theo quy định

2.1. Hồ sơ thủ tục đăng ký đăng ký hộ kinh doanh

Hồ sơ đăng ký đăng ký hộ kinh doanh bao gồm các giấy tờ sau đây:

– Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh;

– Bản sao văn bản ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập. Văn bản ủy quyền này phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

Sau khi chuẩn bị đủ hồ sơ, chủ hộ kinh doanh hoặc người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh gửi hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đăng ký trụ sở theo một trong các phương thức sau đây:

Đăng ký trực tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Đăng ký qua dịch vụ bưu chính.
Đăng ký qua mạng thông tin điện tử.

Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện cấp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và gửi thông báo về Cơ quan thuế quản lý trực tiếp hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện cấp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ.

* Lưu ý: Người nộp hồ sơ đăng ký chỉ cần nộp một bộ hồ sơ khi thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã không được yêu cầu người thành lập hộ kinh doanh hoặc hộ kinh doanh nộp thêm hồ sơ hoặc giấy tờ khác ngoài các giấy tờ trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

2.2. Thẩm quyền cấp giấy đăng ký hộ kinh doanh

Căn cứ vào Điều 22 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, thẩm quyền đăng hộ kinh doanh hiện nay đã thuộc về Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã:

1. Tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh; xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và cấp hoặc từ chối cấp đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật.
2. Hướng dẫn hộ kinh doanh và người thành lập hộ kinh doanh về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh.
3. Phối hợp xây dựng, quản lý, vận hành Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh hoạt động trên phạm vi địa bàn; định kỳ báo cáo Ủy ban nhân dân cấp xã, Cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính và các cơ quan liên quan về tình hình đăng ký hộ kinh doanh trên địa bàn theo quy định về chế độ báo cáo của cơ quan hành chính nhà nước.
4. Cung cấp thông tin về đăng ký hộ kinh doanh trên phạm vi địa bàn cho các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan có liên quan khác theo quy định của pháp luật.
5. Trực tiếp theo dõi, kiểm tra hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo dõi, kiểm tra hộ kinh doanh theo nội dung trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh.
6. Yêu cầu hộ kinh doanh báo cáo về việc tuân thủ các quy định về hộ kinh doanh tại Nghị định này để thực hiện công tác quản lý nhà nước.
7. Yêu cầu hộ kinh doanh tạm ngừng kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện khi nhận được văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc hộ kinh doanh kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng không đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật.
8. Thu hồi, khôi phục Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này.
9. Chủ trì, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan thực hiện việc số hóa, chuẩn hóa, chuyển đổi dữ liệu, cập nhật, bổ sung thông tin có liên quan đến đăng ký hộ kinh doanh theo quy định pháp luật tại địa phương vào Cơ sở dữ liệu về đăng ký hộ kinh doanh.

Như vậy, người đăng ký hộ kinh doanh nộp hồ sơ tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, sau khi xem xét nếu hồ sơ hợp lệ thì sẽ được cấp giấy đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật.

3. Dịch vụ tra cứu đăng ký hộ kinh doanh

Văn phòng luật sư Đăng ký Kinh doanh có triển khai dịch vụ tra cứu đăng ký hộ kinh doanh nhằm hỗ trợ cá nhân/các thành viên gia đình có ý định thành lập hộ kinh doanh; hỗ trợ cá nhân, tổ chức nhanh chóng kiểm tra tình trạng pháp lý của hộ kinh doanh trước khi giao dịch, hợp tác hoặc đầu tư. Thông qua việc tra cứu, Khách hàng có thể nắm được các thông tin cơ bản như: hộ kinh doanh có đang hoạt động hợp pháp hay không, ngành nghề đã đăng ký, địa điểm kinh doanh và tình trạng pháp lý hiện tại. Đây là bước quan trọng giúp hạn chế rủi ro, tránh giao dịch với các hộ kinh doanh không đủ điều kiện hoặc đã ngừng hoạt động.

Bên cạnh dịch vụ tra cứu thông tin, Đăng ký kinh doanh nhan còn cung cấp dịch vụ đăng ký doanh nghiệp/ hộ kinh doanh trọn gói, hỗ trợ Khách hàng từ khâu tư vấn lựa chọn mô hình phù hợp, soạn thảo hồ sơ đến nhận ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực pháp luật doanh nghiệp, đội ngũ luật sư luôn đồng hành cùng Khách hàng, đảm bảo việc đăng ký kinh doanh được thực hiện đúng quy định, tiết kiệm thời gian và hạn chế tối đa các vướng mắc pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động.